Vùng Đông Nam Bộ bước vào chu kỳ tăng trưởng mới - Bài 3: Mục tiêu tăng trưởng hai con số và sứ mệnh của đội ngũ doanh nhân

Khơi thông nội lực

Câu chuyện phát triển kinh tế tư nhân đang bước sang một giai đoạn mới, khi chủ trương đã được cụ thể hóa bằng những mục tiêu mang tính định lượng rõ ràng. Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam có khoảng 2 triệu doanh nghiệp hoạt động, trong đó hình thành ít nhất 20 doanh nghiệp đủ năng lực tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Mục tiêu này cho thấy yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng số lượng, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Đây chính là nền tảng để kinh tế tư nhân thực sự trở thành động lực quan trọng nhất của tăng trưởng, đúng với định hướng chiến lược đã được xác lập.

Theo TS. Nguyễn Đức Kiên, nguyên Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ, để đạt mục tiêu tăng trưởng khoảng 10% mỗi năm, Việt Nam cần chuyển từ tư duy phát triển dựa vào mở rộng đầu tư sang nâng cao hiệu quả và năng suất. Trong đó, cần xây dựng đội ngũ doanh nghiệp trong nước đủ năng lực tham gia các dự án quy mô lớn, từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Hiện khu vực kinh tế tư nhân chiếm tới 98% tổng số doanh nghiệp, song phần lớn vẫn là doanh nghiệp nhỏ và vừa, khả năng cạnh tranh còn hạn chế. Trong khi đó, kinh nghiệm quốc tế cho thấy những doanh nghiệp đầu đàn đóng vai trò dẫn dắt, tạo hiệu ứng lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế. Các tập đoàn như Samsung, Toyota hay Reliance không chỉ là trụ cột kinh tế mà còn góp phần định hình vị thế quốc gia trên trường quốc tế.

TS. Trịnh Việt Tuấn, chuyên gia kinh tế cho rằng, khi nền kinh tế bước vào “đường đua mới”, việc tạo điều kiện để doanh nghiệp phát huy vai trò trung tâm của tăng trưởng là yêu cầu mang tính quyết định. Doanh nghiệp không chỉ tạo ra của cải vật chất mà còn là lực lượng trực tiếp nâng cao năng suất, thúc đẩy đổi mới công nghệ và gia tăng năng lực cạnh tranh quốc gia.

Để khơi thông nội lực này, theo TS. Tuấn, cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, hoàn thiện thể chế và bảo đảm khả năng tiếp cận nguồn lực một cách công bằng, minh bạch. Khi được trao cơ hội và niềm tin, doanh nghiệp sẽ trở thành lực lượng tiên phong, góp phần hình thành các động lực tăng trưởng mới.

Cùng quan điểm, TS. Đặng Công Tráng - Viện trưởng Viện Khoa học pháp luật và trọng tài quốc tế (ILIA) nhận định, việc khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của tăng trưởng đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển. Điều này tạo cơ sở để xây dựng chính sách theo hướng thị trường, lấy doanh nghiệp làm trung tâm của quá trình kiến tạo giá trị.

Thực tế cho thấy, khu vực doanh nghiệp đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Tại phiên họp lần thứ tư Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh khu vực kinh tế tư nhân phải đạt tốc độ tăng trưởng hai con số để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số của địa phương. Thủ tướng xác định phương châm phát triển là: “Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong, công tư đồng hành, đất nước phát triển, Nhân dân hạnh phúc”, đồng thời nhấn mạnh “doanh nghiệp là trung tâm, hạ tầng là nền tảng, thể chế là động lực”.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, cộng đồng doanh nghiệp được định hướng thực hiện “5 tiên phong”, bao gồm tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, tiên phong phát triển nguồn nhân lực và thực hiện trách nhiệm xã hội, tiên phong tham gia xây dựng và thực thi chính sách, tiên phong xây dựng văn hóa kinh doanh; và tiên phong huy động nguồn lực, thúc đẩy hợp tác công tư.

Tạo nền tảng tăng trưởng mới

Với mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhiều chuyên gia cho rằng nền kinh tế cần thiết lập một mặt bằng tăng trưởng mới, trong đó trọng tâm là nâng cao năng lực nội sinh của khu vực doanh nghiệp.

Một thực tế đáng chú ý là sự phân hóa ngày càng rõ nét giữa các nhóm doanh nghiệp. Các doanh nghiệp lớn, đặc biệt là khối FDI, có khả năng thích ứng tốt hơn với biến động thị trường, trong khi phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như chi phí tài chính cao, thị trường thu hẹp và sức chống chịu còn hạn chế. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phục hồi và duy trì đà tăng trưởng của nền kinh tế.

Các chuyên gia nhận định, khi niềm tin kinh doanh suy giảm và dòng vốn đầu tư mới bị thu hẹp, nền kinh tế sẽ khó hình thành động lực cho chu kỳ tăng trưởng tiếp theo. Vì vậy, việc xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và thuận lợi là điều kiện cần để củng cố niềm tin và thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng đầu tư.

Trong mục tiêu này, phát triển doanh nghiệp và nguồn nhân lực được xác định là trụ cột trung tâm. Nền kinh tế muốn phát triển đột phá cần chuyển từ mô hình gia công sang sáng tạo, từ tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng dựa trên năng suất và công nghệ. Doanh nghiệp mạnh và nguồn nhân lực chất lượng cao chính là nền tảng để hình thành một mặt bằng tăng trưởng mới.

Để đạt được mục tiêu đó, chính sách cần tập trung hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn thuận lợi và cạnh tranh bình đẳng. Song song với đó là xây dựng hệ sinh thái liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Sơn, đại diện Công ty Việt Nhật Tiến (Đồng Nai) cho rằng, định hướng phát triển hiện nay đang mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao, kinh tế số và kinh tế xanh. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực quản trị, bảo đảm minh bạch tài chính và tuân thủ pháp luật.

Theo ông Sơn, trong một môi trường cạnh tranh ngày càng bình đẳng, những doanh nghiệp có mục tiêu dài hạn, quản trị bài bản và chú trọng đổi mới sáng tạo sẽ có lợi thế phát triển bền vững và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Xuân Bính Ngọ 2026 mở ra chặng đường phát triển mới với nhiều kỳ vọng. Trên hành trình hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, đội ngũ doanh nhân giữ vai trò trung tâm, vừa là lực lượng sản xuất, vừa là chủ thể kiến tạo tương lai kinh tế. Khi môi trường đầu tư tiếp tục được cải thiện, nội lực doanh nghiệp được khơi thông, mục tiêu tăng trưởng cao sẽ trở thành động lực thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam bước vào chu kỳ phát triển mới, chủ động và bền vững.