Vùng Đông Nam Bộ bước vào chu kỳ tăng trưởng mới - Bài 1: Hình thành cấu trúc phát triển đa cực

Chuyển biến tích cực

Nhìn lại năm 2025, trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước còn nhiều khó khăn, thách thức, vùng Đông Nam Bộ vẫn duy trì nhịp tăng trưởng tích cực. Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở các con số tăng trưởng, mà còn ở sự chuyển dịch rõ nét về mô hình phát triển theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững.

Ở vị trí trung tâm, TP.HCM tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước. Năm 2025, GRDP của Thành phố ước tăng khoảng 8,03%, quy mô nền kinh tế đạt gần 3 triệu tỷ đồng, đóng góp khoảng 23,5% GDP cả nước. Thu ngân sách nhà nước vượt dự toán, đạt khoảng 747.000 tỷ đồng. Thu hút vốn đầu tư nước ngoài duy trì ở mức cao, đạt 8,16 tỷ USD, tăng hơn 21%. Cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục mở rộng với hàng chục nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tổng vốn đăng ký và bổ sung đạt trên 2 triệu tỷ đồng.

Sau hợp nhất, TP.HCM hoàn tất việc sắp xếp đơn vị hành chính, mở rộng không gian phát triển, hình thành siêu đô thị với cấu trúc đa trung tâm, đa động lực. Tại Kỳ họp thứ 7 HĐND TP.HCM (chuyên đề) cuối tháng 12/2025, Thành phố đã thông qua hàng loạt nghị quyết quan trọng nhằm cụ thể hóa các cơ chế, chính sách đặc thù, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về tài chính, đất đai và đầu tư hạ tầng.

Tại Đồng Nai, GRDP năm 2025 tăng khoảng 9,63%, quy mô kinh tế đạt gần 751 nghìn tỷ đồng. Công nghiệp và xây dựng tiếp tục giữ vai trò chủ lực, sản xuất công nghiệp tăng trên 15%, kim ngạch xuất khẩu vượt 34 tỷ USD. Đáng chú ý, thu ngân sách nhà nước lần đầu tiên chạm mốc 100 nghìn tỷ đồng, đã cho thấy quy mô và nội lực tài chính của tỉnh.

Song hành với tăng trưởng kinh tế, hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia và vùng như Cảng hàng không quốc tế Long Thành, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, Vành đai 3 TP.HCM đang được đẩy nhanh tiến độ. Những công trình này từng bước định hình Đồng Nai trở thành trung tâm công nghiệp, logistics và trung chuyển mới của khu vực.

Ở phía Tây Bắc, năm 2025 tỉnh Tây Ninh đã đạt và vượt toàn bộ 12/12 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội, GRDP tăng 9,52%, sản xuất công nghiệp tăng gần 15%, kim ngạch xuất khẩu đạt trên 16 tỷ USD. Du lịch tăng trưởng với hơn 7 triệu lượt khách, doanh thu tăng trên 40%.

Sau khi mở rộng không gian phát triển, Tây Ninh đang từng bước khẳng định vai trò cửa ngõ kết nối, hình thành hành lang phát triển quan trọng giữa Đông Nam Bộ với Đồng bằng sông Cửu Long và Campuchia.

Ông Ngô Trần Ngọc Quốc - Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Tây Ninh cho biết, việc hoàn thiện hạ tầng kết nối và khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa, tâm linh đang mở ra cơ hội mới để Tây Ninh phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, chất lượng cao, từng bước nâng tầm vị thế trên bản đồ du lịch khu vực.

Nhìn tổng thể sau hợp nhất, cấu trúc phát triển đa cực của Đông Nam Bộ đang dần định hình rõ nét. Trong đó, TP.HCM giữ vai trò trung tâm tài chính, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Đồng Nai là cực tăng trưởng công nghiệp, hạ tầng và logistics; Tây Ninh phát huy lợi thế cửa ngõ kết nối, đồng thời phát triển du lịch, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với tái cơ cấu ngành. Sự phân vai này giúp phát huy tối đa lợi thế từng địa phương, đồng thời tạo nên sức mạnh tổng hợp cho toàn vùng.

Phấn đấu tăng trưởng hai con số

Bước sang năm đầu tiên thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội giai đoạn 2026 - 2030, vùng Đông Nam Bộ đứng trước vận hội phát triển mới, với mục tiêu tăng trưởng hai con số được cụ thể hóa bằng các chương trình hành động và dự án trọng điểm.

Đối với TP.HCM, năm 2026 được xác định là thời điểm then chốt để chuyển hóa các cơ chế đặc thù thành kết quả phát triển cụ thể. Thành phố đặt mục tiêu GRDP tăng trên 10%, kinh tế số chiếm khoảng 30% GRDP, tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt khoảng 30% GRDP. Trọng tâm là triển khai các dự án hạ tầng chiến lược, phát triển đô thị theo mô hình TOD, mở rộng mạng lưới metro và hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo.

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, năm 2026 phải là năm hành động quyết liệt, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tận dụng hiệu quả các cơ chế, chính sách mới nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy phát triển kinh tế, đồng thời tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp trong chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh.

Trong khi đó, Đồng Nai đặt mục tiêu GRDP tăng trên 10%, giải ngân vốn đầu tư công đạt tối thiểu 95% kế hoạch, tập trung thu hút đầu tư công nghệ cao, công nghiệp xanh và năng lượng sạch. Với các dự án chiến lược đang được triển khai, Đồng Nai tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những cực tăng trưởng quan trọng của vùng.

Tây Ninh cũng đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10 - 10,5%, tập trung phát triển hạ tầng, cải thiện môi trường đầu tư và phát triển du lịch chất lượng cao. Trong đó, Khu du lịch quốc gia Núi Bà Đen được định hướng trở thành điểm đến tầm quốc tế, góp phần nâng cao vị thế của địa phương trong chuỗi giá trị du lịch khu vực.

Một động lực quan trọng đối với toàn vùng là nguồn vốn đầu tư công năm 2026 ước đạt gần 178.000 tỷ đồng. Trong đó, TP.HCM chiếm hơn 118.000 tỷ đồng, Đồng Nai khoảng 27.000 tỷ đồng và Tây Ninh hơn 31.000 tỷ đồng. Nguồn lực này được ưu tiên đầu tư vào các dự án hạ tầng chiến lược như Vành đai 3 TP.HCM, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, cầu Cát Lái, cầu Cần Giờ, các tuyến liên cảng và đường sắt đô thị, tạo mạng lưới kết nối đồng bộ, hiện đại và có sức lan tỏa mạnh.

Từ góc nhìn cộng đồng doanh nghiệp, ông Đặng Quốc Nghi - Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Đồng Nai bày tỏ kỳ vọng vào triển vọng phát triển của khu vực. Theo ông Nghi, việc hoàn thiện thể chế và đẩy mạnh đầu tư hạ tầng trong thời gian qua sẽ tạo nền tảng quan trọng để doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh trong giai đoạn mới.

“Doanh nghiệp kỳ vọng môi trường đầu tư tiếp tục được cải thiện, hạ tầng kết nối, chi phí logistics giảm và các chính sách được triển khai đồng bộ. Đây sẽ là điều kiện quan trọng để cộng đồng doanh nghiệp phát triển bền vững và đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển chung của vùng”, ông Nghi chia sẻ.

Xuân Bính Ngọ 2026 mở ra một giai đoạn phát triển mới với nhiều kỳ vọng và động lực. Với TP.HCM giữ vai trò trung tâm tăng trưởng, Đồng Nai là cực phát triển công nghiệp, logistics và Tây Ninh là cửa ngõ kết nối chiến lược, Đông Nam Bộ đang từng bước hoàn thiện cấu trúc phát triển đa cực, liên kết chặt chẽ và bổ trợ lẫn nhau.

Khi hạ tầng được đầu tư đồng bộ, thể chế được hoàn thiện và cộng đồng doanh nghiệp được tạo điều kiện phát triển, vùng kinh tế đầu tàu này có đầy đủ cơ sở để tăng tốc, tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế quốc gia trong giai đoạn mới.

Giai đoạn 2026 - 2030, Đông Nam Bộ đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, với động lực từ các dự án hạ tầng trọng điểm như Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Vành đai 3 TP.HCM, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và hệ thống kết nối liên vùng, từng bước hoàn thiện mạng lưới hạ tầng hiện đại, đồng bộ.