TP Huế: Tưng bừng hội vật làng Sình đầu Xuân Bính Ngọ

Diễn ra thường niên vào ngày mùng 10 tháng Giêng Âm lịch, hội vật làng Sình từ lâu đã trở thành nét sinh hoạt văn hóa đặc trưng của cư dân vùng hạ lưu sông Hương. Không chỉ mang đậm yếu tố tâm linh với ước nguyện “dân khỏe, làng yên, mùa màng tươi tốt”, lễ hội còn là sân chơi thượng võ đầy hào hứng mỗi độ xuân về.

Hội vật gồm hai phần: phần lễ và phần hội, tổ chức trong một ngày. Phần lễ diễn ra trang nghiêm tại đình làng Lại Ân. Các bậc cao niên thực hiện nghi thức dâng hương, vái tạ Thành Hoàng, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa. Sau hồi trống khai hội, phần hội chính thức bắt đầu trong không khí rộn ràng cờ hoa, tiếng trống thúc giục vang khắp sân đình.

Sới vật được đắp bằng đất bột, cao hơn mặt sân khoảng một mét, mỗi bề rộng chừng bốn, năm sải tay, xung quanh có dây bảo vệ. Người điều khiển trận đấu mặc áo dài, khăn đen, điều tiết nhịp thi đấu theo tiếng trống. Trọng tài là những người am hiểu luật, nhanh nhạy và công tâm.

Nét đặc sắc của hội vật làng Sình là tính mở rộng và dân dã. Theo lệ làng, các đô vật tham gia không nhất thiết phải là người địa phương; bất kỳ khán giả nào cũng có thể đăng ký lên sới tranh tài. Chính sự cởi mở này đã tạo nên sức hút riêng, khiến trai tráng khắp nơi tìm về dự hội từ nhiều ngày trước.

Trước khi thi đấu, các đô vật mặc quần thi đấu, quấn thêm cán ngang lưng, hướng về tổ đình quỳ lạy ba lạy theo hiệu lệnh trống - một nghi thức thể hiện sự tôn kính tiền nhân và tinh thần thượng võ. Đây cũng là điểm khác biệt của vật làng Sình so với nhiều hội vật khác trên cả nước.

Luật thi đấu cơ bản tuân theo nguyên tắc vật dân tộc: đô vật muốn giành chiến thắng phải quật ngã đối thủ ở tư thế “lấm lưng, trắng bụng” và giữ hoặc đè được trong vòng 3 giây. Các đòn nguy hiểm như bẻ, vặn khóa khớp, tấn công vào hạ bộ, yết hầu, mắt… đều bị nghiêm cấm nhằm đảm bảo an toàn và giữ gìn tinh thần thượng võ.

Các đô được phân chia theo nhóm lứa tuổi. Muốn vào bán kết, mỗi đô phải thắng ba trận liên tiếp; vượt qua bán kết mới bước vào chung kết. Không khí thi đấu vì thế luôn sôi động, kịch tính.

Trên sới vật, nhiều miếng đánh đẹp mắt, dứt khoát được các đô vận dụng như xốc nách, vạch sườn, miếng bò, miếng háng, miếng bành, miếng táng… tạo nên những pha tranh tài quyết liệt nhưng vẫn đậm chất kỹ thuật.

Với truyền thống hơn 200 năm kể từ thời các chúa Nguyễn, hội vật làng Sình không chỉ là hoạt động vui xuân mà còn góp phần lưu giữ một sinh hoạt văn hóa võ thuật đặc trưng của người Việt. Lễ hội khuyến khích lớp trẻ rèn luyện sức khỏe, nuôi dưỡng lòng dũng cảm, sự tự tin, mưu trí và đạo đức.

Giữa nhịp sống hiện đại, tiếng trống hội đầu xuân nơi làng Sình vẫn vang vọng, gìn giữ hồn cốt thượng võ của vùng đất Cố đô, trở thành điểm hẹn văn hóa hấp dẫn của người dân và du khách mỗi độ Tết đến, xuân về.