“Sức mạnh mềm” ở biên giới - Kỳ 1: Biên giới bình yên

Cột mốc bên cánh đồng mía nảy chồi non…

Trong tưởng tượng của chúng tôi, vùng biên giới thường gắn với những thông tin về ma túy, buôn lậu, những đường mòn đầy cạm bẫy và những câu chuyện về các cuộc truy đuổi căng thẳng, những nhóm “đào lửa/lừa đảo”… Một “biên giới nóng” - đó là định kiến của không ít người. Nhưng khi rong ruổi miền biên giới Đông Nam Bộ, chúng tôi đã được đắm mình trong cảm giác bình yên đến lạ.

Những rẫy khoai mì, cao su và mía trải dài ngút ngát hai bên đường. Con đường nhựa rộng thênh thang chạy giữa những cánh đồng nắng. Không có sự căng thẳng của một vùng biên giới như tôi từng hình dung lúc ở nhà. Chỉ có gió, những hàng cây và thỉnh thoảng là những mái nhà nhỏ thấp thoáng phía xa. Thứ duy nhất khiến lòng người chợt chùng xuống là thỉnh thoảng có những vạt cỏ cháy ven đường.

Cột mốc biên giới đầu tiên chúng tôi đến là cột mốc số 102 do Đồn Biên phòng Tân Hà (Tây Ninh) quản lý. Khi chúng tôi đặt chân đến điểm mốc này, mặt trời đứng bóng giữa trưa. Không hàng rào. Một đường biên bình lặng bên cạnh cánh đồng mía đang bắt đầu nảy chồi non.

Đứng trước cột mốc ấy, tôi chợt nhận ra, đôi khi sự bình yên ở biên giới lại chính là điều khó hình dung nhất đối với những người chưa từng đặt chân tới. Cảm nhận một sự bình yên quá đỗi. Và chúng tôi hiểu rằng, để có sự bình yên này, là sự nỗ lực không ngừng nghỉ của nhiều đơn vị, cấp ủy, chính quyền, Nhân dân địa phương, trong đó có vai trò nòng cốt của những người chiến sĩ biên phòng.

Không chỉ là những chuyên án “nằm gai nếm mật”, những bước chân tuần tra, những cuộc đụng độ phải dùng đến “hàng nóng”, mà còn là những lần vận động kiên trì, những cách làm rất mềm mại để giữ cho đường biên luôn lặng lẽ mà vững vàng và cả là những hy sinh thầm lặng khi phải xa gia đình, xa quê hương để gắn mình với một vùng đất lạ…

Không chỉ là “lính” mà là “người nhà”

Cảm giác bình yên  ấy chúng tôi không chỉ cảm nhận khi ở Tân Hà, mà còn cảm nhận được ở dọc dài chuyến đi trên vùng biên tổ quốc.

Tại khu vực cửa khẩu quốc tế Hoa Lư (xã Lộc Thạnh, tỉnh Đồng Nai) - một trong những cửa khẩu quốc tế quan trọng nhất khu vực Đông Nam Bộ, kết nối trực tiếp với tỉnh Kratie của Vương quốc Campuchia qua Cửa khẩu Trapeang Sre, nhịp sống biên giới diễn ra khá bình lặng. Xe hàng qua lại tuần tự, đều đặn, người dân hai bên biên giới trao đổi hàng hóa, buôn bán nhỏ lẻ.

Đáng chú ý, ở các nhà văn hóa thôn, những tấm bảng gắn mã QR được đặt ngay lối ra vào để người dân có thể dùng điện thoại quét và đọc các quy định pháp luật liên quan đến biên giới, xuất nhập cảnh hay phòng, chống tội phạm. Một cách làm đơn giản nhưng đang dần hình thành thói quen mới: người dân chủ động tìm hiểu pháp luật để cùng giữ bình yên biên giới.

Ở nhiều xã biên giới khác của Tây Ninh, những chốt biên phòng nhỏ nằm xen kẽ giữa các xóm làng. Ban ngày, các chiến sĩ vừa làm nhiệm vụ tuần tra, vừa tham gia các hoạt động cộng đồng: hỗ trợ người dân sửa đường, giúp học sinh đến lớp, tham gia sinh hoạt với các đoàn thể địa phương. Buổi tối, ánh đèn từ các điểm chốt biên phòng hòa cùng ánh đèn từ những mái nhà dân, tạo nên một không gian rất đặc trưng của vùng biên.

Từ cột mốc 102, chúng tôi đã được nghe kể về mô hình Cafe Pháp luật do Phó Chính trị viên phó Đồn Tân Hà chủ trì. Chúng tôi cũng đã gặp những người chiến sĩ chăm chú cập nhật thông tin lên Fanpage của Biên phòng Xa Mát..

Câu chuyện tương tự cũng diễn ra ở nhiều khu vực biên giới của tỉnh Đồng Nai. Dọc theo những tuyến đường đất trước đây từng lầy lội vào mùa mưa, nay đã xuất hiện những con đường bê tông được mở ra từ sự đồng thuận của người dân. Nhiều hộ đã tự nguyện hiến đất, chặt bỏ cây trồng để mở rộng đường. Những công trình ấy không chỉ giúp việc đi lại thuận lợi hơn, mà còn tạo nên một cảm giác an tâm cho người dân vùng biên.

Một cán bộ biên phòng nói với chúng tôi rằng, giữ biên giới không phải chỉ bằng những ca tuần tra hay những chuyên án lớn. Mà có thể, đó là những việc rất nhỏ: vận động bà con lắp đèn đường, hướng dẫn người dân hiểu luật, hay chỉ đơn giản là một cuộc trò chuyện thân tình, một câu thăm hỏi đúng lúc.

Chính từ những điều giản dị ấy, một “thế trận lòng dân” được hình thành - âm thầm nhưng bền bỉ. Sự bình yên được giữ vững từ những cuộc trò chuyện giản dị giữa người lính và bà con nơi xóm nhỏ. Và có lẽ, chính những điều tưởng chừng rất mềm mại ấy lại đang tạo nên một sức mạnh bền bỉ nhất nơi phên dậu Tổ quốc – “sức mạnh mềm” giữ bình yên miền biên ải…

(Còn tiếp)

Kỳ 2: “Ly cà phê pháp luật” - mô hình sáng tạo của Đồn Biên phòng Tân Hà