Nghệ An có thêm hai di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
(PLVN) Tri thức chế biến các món ăn từ lươn ở Nghệ An và Lễ hội Đền Mai Bảng, phường Cửa Lò (tỉnh Nghệ An) vừa được công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Ngày 6/1/2026, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 22/QĐ-BVHTTDL và Quyết định số 23/QĐ-BVHTTDL công nhận Tri thức chế biến các món ăn từ lươn ở Nghệ An và Lễ hội Đền Mai Bảng, phường Cửa Lò, vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Tri thức chế biến món ăn từ lươn ở Nghệ An là tri thức dân gian đặc sắc, phản ánh sự thích ứng linh hoạt của cư dân nông nghiệp vùng Bắc Trung Bộ với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.
Tri thức này thể hiện rõ ở sự đa dạng món ăn như cháo lươn, súp lươn, lươn om chuối đậu, miến lươn, lươn xào xả ớt…, với bí quyết nằm ở khâu sơ chế, sử dụng gia vị đặc trưng như hành tăm, nghệ tươi, ớt, sả và kỹ thuật nấu ăn đặc biệt.
Các món ăn từ lươn cũng thường được các nghệ nhân quảng diễn tại nhiều chương trình về du lịch nhằm giới thiệu nét đẹp ẩm thực xứ Nghệ.
Lễ hội Đền Mai Bảng, phường Cửa Lò là lễ hội truyền thống gắn với tín ngưỡng thờ Chiêu Trưng Đại Vương Lê Khôi - vị tướng tài thời Lê sơ, người có công lớn trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giúp Vua Lê Lợi đánh tan quân Minh xâm lược, đồng thời giúp nhân dân khai hoang, lập làng, ổn định cuộc sống.
Sau khi ông mất, nhân dân làng Mai Bảng lập bài vị thờ phụng, tôn ông làm Thành Hoàng làng. Ngoài Chiêu Trưng Đại Vương Lê Khôi, đền Mai Bảng còn thờ Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu, Thủy Tinh phu nhân và 6 vị khai cơ lập làng khác, thể hiện chiều sâu tín ngưỡng và truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của cư dân ven biển.
Hằng năm, tại đền Mai Bảng diễn ra 2 lễ hội lớn vào ngày 12/02 và 03/05 âm lịch. Trong đó, lễ hội ngày 12/02 mang ý nghĩa đặc biệt, vừa là ngày kỷ niệm thành lập làng, vừa là lễ cầu ngư của ngư dân biển Cửa Lò, đồng thời là ngày giỗ Chế Thắng phu nhân.
Việc thêm hai di sản văn hóa phi vật thể của Nghệ An được ghi danh vào danh mục quốc gia là sự ghi nhận những giá trị văn hóa tiêu biểu, độc đáo của địa phương; đồng thời góp phần làm phong phú thêm kho tàng di sản văn hóa truyền thống của dân tộc.
Đây cũng là cơ sở quan trọng để tăng cường công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị di sản, qua đó khẳng định bản sắc văn hóa Nghệ An trong bức tranh đa dạng của văn hóa Việt Nam.
Như vậy, Nghệ An hiện có 15 di sản được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, gồm: Lễ hội đền Cờn, Lễ hội đền Quả, Lễ hội đền Chín Gian, Lễ hội đền Bạch Mã, Lễ hội đền Thanh Liệt, Lễ hội đền Ông Hoàng Mười, Nghi lễ Xăng Khan của đồng bào dân tộc Thái miền Tây Nghệ An; Lễ hội đền Yên Lương; Lễ hội Đền thờ Nguyễn Cảnh Hoan và Nghề dệt thổ cẩm của người Thái; Lễ đón tiếng sấm của người Ơ Đu; Nghệ thuật trống tế Yên Thành và chữ Thái ở Nghệ An; Lễ hội Đền Mai Bảng và Tri thức chế biến các món ăn từ lươn.