Hội thảo khoa học quốc tế “Các vị Thánh tổ triều Lý trong lịch sử Phật giáo Việt Nam”

Hội thảo khoa học quốc tế với Chủ đề “Các vị Thánh tổ triều Lý trong lịch sử Phật giáo Việt Nam” do Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Ninh Bình cùng các đơn vị liên quan tổ chức. Đây được đánh giá là diễn đàn học thuật có quy mô lớn, tập trung làm rõ vị trí, vai trò và những đóng góp nổi bật của các vị cao tăng thời Lý - những nhân vật được tôn xưng là Thánh tổ trong lịch sử Phật giáo Việt Nam.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội nhấn mạnh rằng: Triều Lý là giai đoạn đánh dấu sự phát triển rực rỡ của Phật giáo Đại Việt, khi đạo Phật giữ vai trò đặc biệt trong đời sống tinh thần, chính trị và văn hóa xã hội. Trong bối cảnh đó, các vị Thánh tổ không chỉ là những bậc tu hành lỗi lạc mà còn có ảnh hưởng sâu sắc tới tư tưởng trị quốc, giáo hóa dân chúng và hình thành bản sắc văn hóa dân tộc. Việc nghiên cứu một cách hệ thống về các nhân vật này vì thế có ý nghĩa quan trọng trong việc nhận diện đầy đủ diện mạo Phật giáo Việt Nam thời trung đại.

Theo Ban Tổ chức, Hội thảo quy tụ gần 100 tham luận khoa học, tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau như lịch sử, tôn giáo học, văn hóa học và nghệ thuật học. Nội dung các tham luận tập trung phân tích bối cảnh lịch sử, xã hội và Phật giáo Đại Việt thời Lý; thân thế và sự nghiệp các Thánh tổ triều Lý; di sản Thánh tổ triều Lý - nhận diện, bảo tồn và phát huy giá trị.

Nhiều ý kiến tại Hội thảo cho rằng các vị Thánh tổ triều Lý là hình mẫu tiêu biểu cho sự kết hợp hài hòa giữa tinh thần nhập thế và tư tưởng giác ngộ của Phật giáo Việt Nam. Không ít nhân vật vừa là bậc cao tăng, vừa là danh y, nhà tư tưởng hoặc người có đóng góp trực tiếp cho triều chính, qua đó phản ánh mối quan hệ đặc biệt giữa Phật giáo và nhà nước phong kiến thời kỳ này. Những câu chuyện, huyền tích dân gian về các Ngài, dù mang màu sắc tâm linh, vẫn chứa đựng nhiều lớp thông tin lịch sử và văn hóa cần được tiếp tục giải mã bằng phương pháp khoa học.

Bên cạnh giá trị học thuật, hội thảo cũng đặt ra những vấn đề mang tính thực tiễn, trong đó có định hướng bảo tồn và phát huy di sản Phật giáo thời Lý trong bối cảnh đương đại. Một số tham luận đề xuất xây dựng mô hình kết nối các di tích, chùa tháp gắn với các vị Thánh tổ thành những tuyến hành hương - nghiên cứu - du lịch văn hóa. Từ đó góp phần lan tỏa giá trị lịch sử, tôn giáo và văn hóa đến cộng đồng, đồng thời thúc đẩy phát triển du lịch tâm linh theo hướng bền vững.

Theo bà Vũ Thanh Lịch - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Ninh Bình, Hội thảo lần này là dịp quan trọng để hệ thống hóa tư liệu, bổ sung luận cứ khoa học cho công tác bảo tồn di sản Phật giáo, nhất là trong không gian văn hóa Tam Chúc - Bái Đính, nơi được xem là điểm hội tụ của nhiều giá trị lịch sử và tâm linh tiêu biểu. Những kết quả nghiên cứu từ Hội thảo sẽ là cơ sở để các địa phương xây dựng chiến lược bảo tồn, khai thác và phát huy di sản phù hợp với yêu cầu phát triển hiện nay.

Với quy mô và chiều sâu học thuật, Hội thảo “Các vị Thánh tổ triều Lý trong lịch sử Phật giáo Việt Nam” được đánh giá là một trong những hoạt động nghiên cứu chuyên sâu đáng chú ý về Phật giáo thời Lý trong những năm gần đây. Sự kiện không chỉ góp phần làm sáng tỏ vai trò của các bậc Thánh tổ trong dòng chảy lịch sử Phật giáo Việt Nam mà còn mở ra những hướng tiếp cận mới, kết nối nghiên cứu hàn lâm với thực tiễn bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc...