Hà Nội tái cấu trúc 293 thủ tục hành chính, tiết kiệm chi phí xã hội, nâng cao trải nghiệm người dân

UBND TP Hà Nội cho biết, thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 57 Thành ủy tại Thông báo kết luận số 12-TB/BCĐ ngày 15/11/2025, UBND TP đã triển khai quyết liệt nhiệm vụ tái cấu trúc TTHC theo hướng cải cách thực chất, lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo trung tâm, lấy tiết kiệm chi phí xã hội và nâng cao trải nghiệm thực tế làm tiêu chí đánh giá kết quả.

Trên cơ sở đó, TP đã hoàn thành việc xây dựng và phê duyệt phương án tái cấu trúc đối với 293 TTHC để cung cấp dịch vụ công trực tuyến, dịch vụ công trực tuyến toàn trình, liền mạch, hiệu quả, tối ưu chi phí. Đây là các TTHC phổ biến nhất, phát sinh trung bình khoảng 2,39 triệu hồ sơ mỗi năm, tập trung ở các lĩnh vực có tác động trực tiếp đến đời sống dân sinh và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

UBND TP Hà Nội khẳng định, việc TP tập trung cao độ nguồn lực cho nhiệm vụ tái cấu trúc TTHC xuất phát từ yêu cầu nhìn nhận thẳng thắn vào thực tiễn triển khai dịch vụ công trực tuyến trong thời gian qua.

Mặc dù 100% (2.149/2.149) TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết của TP đã được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến; tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận trực tuyến hiện đạt xấp xỉ 100%, góp phần ước tính tăng năng suất tiếp nhận và giảm khoảng 40% thời gian chờ đợi tại bộ phận một cửa, tuy nhiên tỷ lệ hồ sơ được xử lý theo hình thức trực tuyến toàn trình mới đạt 68,7%.

Thực tế này cho thấy mức độ thuận tiện mà người dân, doanh nghiệp cảm nhận được chưa tương xứng với tiềm năng và kỳ vọng đặt ra đối với chuyển đổi số trong giải quyết TTHC. Nguyên nhân chủ yếu do yêu cầu về chứng thực hoặc phải nộp bản chính, còn đặt nặng về tiền kiểm, dẫn đến chi phí tuân thủ còn cao, người dân vẫn còn phải đi lại nhiều.

Bên cạnh đó, biểu mẫu điện tử tương tác đã được cấu hình nhưng còn nhiều trường thông tin chưa được đồng bộ dữ liệu tự động do hạn chế về liên thông, kết nối, người dân vẫn phải mất nhiều thời gian để kê khai.

Một số dịch vụ công trực tuyến, dù chưa đủ điều kiện về pháp lý và kỹ thuật để cung cấp trực tuyến toàn trình nhưng cũng cần được tái cấu trúc ngay để thực hiện thuận tiện và tối ưu hơn; tạo đòn bẩy để đưa 100% lên toàn trình.

Thông qua việc rà soát, đánh giá toàn diện và tái cấu trúc quy trình giải quyết TTHC, các vấn đề nêu trên đã từng bước được TP giải quyết căn bản, mang lại những kết quả nổi bật.

Thứ nhất, chi phí tuân thủ TTHC giảm (từ khoảng 2.306 tỷ đồng/năm xuống còn khoảng 654 tỷ đồng/năm), tương đương tiết kiệm 1.652 tỷ đồng mỗi năm (71,64%).

Thứ hai, 72 loại thành phần hồ sơ đã được cắt giảm hoặc thay thế hoàn toàn bằng dữ liệu điện tử, hạn chế tối đa việc người dân, doanh nghiệp phải chuẩn bị, sao chụp, công chứng, chứng thực.

Thứ ba, 95 TTHC được chuyển từ yêu cầu nộp bản sao chứng thực sang bản sao điện tử thông thường (trên cơ sở đánh giá rủi ro pháp lý ở mức thấp, qua đó giảm áp lực cho hoạt động chứng thực, đồng thời tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại).

Thứ tư, hơn 15,1 triệu giờ đi lại mỗi năm của người dân và doanh nghiệp được cắt giảm nhờ việc chuyển đổi từ mô hình giải quyết trực tiếp sang trực tuyến toàn trình thực chất.

Thứ năm, 293/293 TTHC đã được xác định đủ điều kiện và sẽ được áp dụng đồng bộ theo phương án tái cấu trúc kể từ ngày 01/01/2026.

Những kết quả trên cho thấy, tái cấu trúc TTHC không đơn thuần là điều chỉnh kỹ thuật quy trình, mà là quá trình tái thiết toàn diện cách thức tương tác giữa Nhà nước với người dân, doanh nghiệp trên nền tảng số.

Với việc tái cấu trúc TTHC, người dân, doanh nghiệp sẽ được thụ hưởng trực tiếp nhiều lợi ích thiết thực. Theo Nghị quyết số 77/2025/NQ-HĐND ngày 27/11/2025 của HĐND TP Hà Nội, người dân, doanh nghiệp không phải nộp phí, lệ phí khi thực hiện TTHC (trừ phí thẩm định hồ sơ theo quy định). TP hỗ trợ 100% chi phí chuyển trả kết quả giải quyết TTHC; 100% kết quả điện tử được trả về tài khoản của cá nhân, tổ chức trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và ứng dụng iHanoi.

Người dân, doanh nghiệp có thể thực hiện TTHC ngay tại nhà, không còn tình trạng nộp hồ sơ trực tuyến nhưng vẫn phải đến cơ quan nhà nước để đối chiếu, bổ sung giấy tờ.

Đối với các thành phần hồ sơ đã được chuyển sang hình thức bản sao điện tử thông thường, cá nhân, tổ chức không bắt buộc phải thực hiện chứng thực, đồng thời tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của tài liệu cung cấp. Nhờ đó, các chi phí ngoài phí, lệ phí như chi phí đi lại, in ấn, chứng thực, chi phí dịch vụ khác và chi phí thời gian chờ đợi, chi phí cơ hội bị mất được cắt giảm mạnh.

Hiệu quả cải cách thể hiện rõ ở những thủ tục phát sinh nhiều hồ sơ như đất đai, xây dựng, y tế, tư pháp, lao động - việc làm, đầu tư. Tiêu biểu như đối với 25 TTHC lĩnh vực đất đai có phát sinh nghĩa vụ tài chính, trước đây người dân phải đi lại ít nhất 6 lần (12 lượt), nay toàn bộ quy trình đã được thực hiện từ xa; thông báo nghĩa vụ tài chính được gửi điện tử qua iHanoi và tài khoản dịch vụ công; chứng từ thanh toán trực tuyến được tự động đồng bộ, người dân không phải nộp lại bất kỳ giấy tờ nào.

Thủ tục xác nhận điều kiện nhà ở để mua nhà ở xã hội cũng được rút gọn từ 2 biểu mẫu, 4 lượt đi lại xuống còn 1 biểu mẫu điện tử duy nhất, thực hiện toàn trình. Thủ tục thực hiện, điều chỉnh, thôi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội sau tái cấu trúc đã giảm đáng kể thời gian, công sức đi lại của người cao tuổi, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, người cao tuổi không còn phải đến trực tiếp, giảm 8 giờ di chuyển và chờ đợi…

Đối với quản lý nhà nước và chuyển đổi số, việc tái cấu trúc TTHC thúc đẩy mạnh mẽ sự chuyển đổi từ tư duy quản lý dựa trên hồ sơ giấy, tiền kiểm sang quản lý dựa trên dữ liệu, hậu kiểm và trách nhiệm pháp lý.

Đồng thời, áp lực tiếp nhận hồ sơ trực tiếp tại bộ phận một cửa được giảm đáng kể, tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ, công chức tập trung vào thẩm định nội dung, nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính.

TP đã xác định rõ 23 cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành và của các cơ quan cần kết nối, tạo nền tảng triển khai nguyên tắc “một lần khai báo, nhiều lần sử dụng”, phục vụ hiệu quả việc xây dựng chính quyền số, đô thị thông minh trong giai đoạn tới.

Đặc biệt, việc tái cấu trúc TTHC góp phần nâng cao rõ rệt trải nghiệm thực tế của người dân, doanh nghiệp khi sử dụng dịch vụ công; qua đó củng cố niềm tin của xã hội đối với nỗ lực cải cách hành chính của chính quyền TP, tạo sự đồng thuận và sẵn sàng tham gia dịch vụ công trực tuyến, thúc đẩy chuyển đổi số bền vững.

UBND TP Hà Nội khẳng định, kết quả tái cấu trúc 293 TTHC là bước chuyển quan trọng từ cải cách “trên giấy” sang cải cách “đo được - dùng được - tiết kiệm thật”. Đây không phải là điểm kết thúc, mà là điểm khởi đầu cho giai đoạn cải cách sâu rộng hơn, trong đó TP Hà Nội sẽ tiếp tục mở rộng tái cấu trúc đối với các lĩnh vực còn “nghẽn”, còn chi phí tuân thủ cao, lấy dữ liệu làm nền tảng, lấy hậu kiểm và trách nhiệm pháp lý làm phương thức quản lý chủ đạo, hướng tới xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, hiệu quả, phục vụ ngày càng tốt hơn người dân và doanh nghiệp Thủ đô./