Để trẻ nhỏ không bị bỏ lại phía sau trong quá trình đô thị hóa

Không khó để bắt gặp hình ảnh những khu nhà trọ mọc lên gần các khu công nghiệp ở Thanh Hóa. Cùng với dòng lao động nhập cư ngày một lớn, những đứa trẻ theo chân cha mẹ rời quê, đối diện nguy cơ thiếu chỗ gửi, thiếu môi trường chăm sóc an toàn. Chính từ thực tiễn đó, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành kế hoạch triển khai Chương trình “Nâng cao chất lượng giáo dục mầm non ở địa bàn khu đô thị, khu công nghiệp giai đoạn 2025-2035, định hướng đến năm 2045”.

Từ chỗ gửi trẻ đến trụ cột an sinh đô thị

Khác với cách tiếp cận giáo dục thuần túy, kế hoạch lần này đặt giáo dục mầm non vào mối quan hệ trực tiếp với ổn định đời sống công nhân, tăng cường sự đồng thuận xã hội và phát triển bền vững đô thị, khu công nghiệp. Mục tiêu không chỉ là “có chỗ gửi trẻ”, mà là dịch vụ giáo dục mầm non công bằng, bình đẳng, chất lượng và an toàn.

Theo kế hoạch, đến năm 2035, tại các khu công nghiệp, Thanh Hóa phấn đấu 100% trẻ em là con công nhân có nhu cầu đều được đến trường, lớp và được tiếp cận dịch vụ giáo dục mầm non chất lượng. Song song với đó là yêu cầu 100% cơ sở mầm non độc lập, tư thục đạt chuẩn trường học an toàn, phòng chống tai nạn thương tích.

Một trong những điểm đáng chú ý của kế hoạch là việc gắn giáo dục mầm non với quy hoạch đô thị và khu công nghiệp. Tỉnh yêu cầu các dự án khu đô thị mới, khu công nghiệp phải dành quỹ đất xây dựng các cơ sở giáo dục mầm non; thậm chí, các trụ sở cơ quan dôi dư sau sắp xếp bộ máy hành chính cũng được ưu tiên sử dụng cho giáo dục mầm non.

Cách làm này cho thấy tư duy “đi trước một bước” thay vì chạy theo nhu cầu phát sinh, Thanh Hóa hướng đến việc đặt trường mầm non ngay nơi công nhân, người lao động sinh sống và làm việc, giảm chi phí và rủi ro cho các gia đình.

Kế hoạch cũng cho thấy, ngân sách nhà nước không thể “gánh” toàn bộ bài toán mầm non tại các khu công nghiệp. Vì vậy, tỉnh khuyến khích xã hội hóa, thu hút doanh nghiệp đầu tư trường mầm non, thậm chí khuyến khích các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động thực hiện tốt trách nhiệm xã hội thông qua các hình thức đầu tư hoặc đóng góp kinh phí để xây dựng cơ sở giáo dục mầm non phục vụ con công nhân, chi trả một phần chi phí gửi trẻ cho người lao động có con trong lứa tuổi mầm non.

Tuy nhiên, xã hội hóa không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý. Các mô hình hợp tác công tư, mô hình trường trong khu nhà ở xã hội đều được đặt trong khung giám sát chặt chẽ về an toàn, chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ. Hệ thống phần mềm quản lý cơ sở mầm non cũng sẽ được triển khai để theo dõi, cập nhật thường xuyên tình hình hoạt động của các nhóm, lớp.

Bồi dưỡng giáo viên, trang bị kiến thức cho phụ huynh

Không chỉ trẻ em, đội ngũ giáo viên mầm non, đặc biệt tại các cơ sở ngoài công lập được xác định là đối tượng cần hỗ trợ trọng tâm. Kế hoạch đặt mục tiêu 100% giáo viên, cán bộ quản lý mầm non tại khu công nghiệp được bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ hằng năm; đồng thời xây dựng mạng lưới giáo viên cốt cán để hỗ trợ các cơ sở giáo dục mầm non.

Ngoài ra, 100% cha mẹ trẻ em là công nhân làm tại các khu công nghiệp cũng được phổ biến kiến thức nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ. Đây được xem là giải pháp mềm nhưng bền, giúp giảm áp lực cho trường lớp và tăng tính an toàn cho trẻ ngay từ gia đình.

Định hướng đến năm 2045, Thanh Hóa sẽ nhân rộng các mô hình giáo dục mầm non chất lượng, phù hợp đặc thù đô thị và khu công nghiệp trên toàn tỉnh. Từ một bài toán “gửi con cho ai”, giáo dục mầm non đang được nâng tầm thành nền móng của chính sách lao động và phát triển đô thị.

Khi trẻ nhỏ được chăm sóc an toàn, những công nhân, người lao động mới yên tâm bám trụ làm việc, từ đó khu công nghiệp mới thực sự bền vững. Nhìn từ kế hoạch này, có thể thấy Thanh Hóa đang chọn cách giải bài toán phát triển bằng việc bắt đầu từ… những đứa trẻ.