Đẩy mạnh giảm nghèo bền vững từ đổi mới sinh kế và ứng dụng chuyển đổi số

Theo UBND TP Huế, ngay từ đầu giai đoạn 2021 - 2025, thành phố xác định giảm nghèo không chỉ là nhiệm vụ an sinh xã hội mà còn là giải pháp phát triển kinh tế - xã hội lâu dài. Trọng tâm được đặt vào việc giúp hộ nghèo, cận nghèo nâng cao năng lực sản xuất, tiếp cận thị trường, chủ động tạo sinh kế và ổn định thu nhập.

Đa dạng mô hình sinh kế, tăng thu nhập cho người dân

Dựa trên định hướng đó, giai đoạn 2022 - 2025, TP Huế đã triển khai hơn 120 mô hình sinh kế trên nhiều lĩnh vực như chăn nuôi, trồng trọt, thủ công mỹ nghệ, dịch vụ du lịch và kinh tế hợp tác. Đến giữa năm 2025, gần 60 mô hình trong số này phát huy hiệu quả rõ nét và được nhân rộng.

Tại khu vực miền núi, các mô hình chăn nuôi nhỏ lẻ theo hộ gia đình tiếp tục chứng minh tính phù hợp. Người dân được hỗ trợ con giống, vốn vay ưu đãi, đồng thời được cán bộ chuyên môn hướng dẫn kỹ thuật, phòng chống dịch bệnh.

Bên cạnh các chương trình của địa phương, lực lượng Bộ đội Biên phòng cũng tích cực đồng hành thông qua những mô hình thiết thực như “Đàn ngan khăn quàng đỏ”, “Lợn giống cho người nghèo” do Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hồng Vân triển khai tại xã A Lưới 1. Không chỉ trao con giống, cán bộ biên phòng còn trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, giúp bà con từng bước tạo sinh kế ổn định.

Nhờ sự hỗ trợ kịp thời và cách làm phù hợp, nhiều hộ dân mạnh dạn mở rộng quy mô sản xuất. Tiêu biểu như gia đình anh Lê Quang Nhân (thôn A Deeng Par Lieng 2, xã A Lưới 1), từ đàn lợn giống được hỗ trợ đã phát triển thành mô hình chăn nuôi kết hợp lợn thương phẩm và lợn sinh sản, chủ động nguồn giống tại chỗ, nâng cao thu nhập và từng bước thoát nghèo bền vững.

Song song với chăn nuôi, các mô hình trồng rau hữu cơ, trồng sen kết hợp du lịch trải nghiệm tại Phú Mậu, Hương An đã mở ra hướng đi mới cho kinh tế nông nghiệp. Người dân không chỉ bán nông sản mà còn tham gia cung cấp dịch vụ du lịch, tăng giá trị gia tăng và mở rộng đầu ra cho sản phẩm.

Đáng chú ý, các mô hình thủ công mỹ nghệ như đan lát, may mặc tại nhà dành cho phụ nữ nghèo, người khuyết tật được tổ chức linh hoạt, phù hợp điều kiện gia đình. Đây không chỉ là sinh kế mà còn góp phần tạo việc làm, nâng cao vị thế của lao động yếu thế trong cộng đồng.

Liên kết sản xuất và đào tạo nghề - chìa khóa giảm nghèo bền vững

Một điểm nhấn quan trọng trong giai đoạn này là việc phát triển các hợp tác xã kiểu mới và tổ hợp tác sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm. Liên kết theo chuỗi giá trị giúp người dân tránh tình trạng “được mùa mất giá”, đồng thời từng bước làm quen với tư duy sản xuất hàng hóa, quản trị kinh tế hộ.

Không dừng lại ở hỗ trợ vật chất, TP Huế đặc biệt chú trọng công tác đào tạo nghề theo hướng linh hoạt, sát với nhu cầu thị trường lao động. Các nghề được ưu tiên gồm trồng trọt, chăn nuôi, chế biến thực phẩm, sửa chữa xe máy, may công nghiệp, nấu ăn, chăm sóc sắc đẹp, vận hành máy công trình và nhóm nghề dịch vụ du lịch.

Thành phố cũng chủ động phối hợp với doanh nghiệp, cơ sở đào tạo uy tín để xây dựng chương trình giảng dạy thực tiễn, gắn đào tạo với cam kết tuyển dụng sau học nghề. Cách làm này giúp người lao động yên tâm học nghề, tăng khả năng tìm việc làm ổn định sau đào tạo.

Nhờ phương thức tiếp cận đa chiều, các hộ nghèo, cận nghèo tham gia mô hình có mức tăng thu nhập từ 30 - 50% so với trước; nhiều hộ đủ điều kiện thoát nghèo. Đến cuối giai đoạn, tỷ lệ hộ nghèo toàn TP Huế giảm xuống dưới 1,2%.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác giảm nghèo

Cùng với đổi mới sinh kế, TP Huế coi chuyển đổi số là “hạ tầng mềm” quan trọng trong công tác giảm nghèo bền vững. Việc phổ cập Internet, mở rộng vùng phủ sóng di động, nâng cấp hệ thống thông tin cơ sở giúp người dân dễ dàng tiếp cận chủ trương, chính sách, thông tin thị trường và khoa học kỹ thuật.

Thành phố triển khai nhiều hoạt động đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyển đổi số cho cán bộ cơ sở, coi đây là bước then chốt để số hóa công tác quản lý hộ nghèo, minh bạch quy trình và nâng cao hiệu quả điều hành. Thông tin về vay vốn ưu đãi, đào tạo nghề, tìm kiếm việc làm, mô hình sản xuất hiệu quả được truyền tải linh hoạt, gần gũi thông qua nhiều kênh. Qua đó, nhiều hộ dân đã thay đổi nếp nghĩ, mạnh dạn áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chủ động tiếp cận chính sách thay vì trông chờ, ỷ lại.

Thực tiễn tại xã A Lưới 3 cho thấy rõ hiệu quả của cách làm này. Mô hình chăn nuôi tổng hợp của bà Lê Thị Thủy (thôn Quảng Lộc) là minh chứng điển hình. Từ quy mô nhỏ, sau các lớp tập huấn kỹ thuật, bà chuyển sang mô hình chăn nuôi khép kín, kiểm soát dịch bệnh, đảm bảo vệ sinh môi trường. Hiện mỗi năm, gia đình bà duy trì 70-80 con heo thịt, 500-700 con gà, vịt xiêm, mang lại nguồn thu ổn định.

Tương tự, hộ ông Hồ Phúc (dân tộc Tà Ôi, thôn A Đâng) với mô hình nuôi cá lồng cho thu nhập 90 - 120 triệu đồng/năm. Những mô hình này không chỉ giúp các hộ thoát nghèo mà còn lan tỏa tinh thần tự lực, tự cường trong cộng đồng.

Theo Chủ tịch UBND xã A Lưới 3, chính quyền địa phương thường xuyên kiểm tra, hỗ trợ vốn, con giống, khoa học - kỹ thuật và kết nối thị trường nhằm đảm bảo người dân không chỉ thoát nghèo mà còn phát triển bền vững.

Có thể thấy, sinh kế của người dân TP Huế ngày càng đa dạng, linh hoạt. Các mô hình kinh tế mới góp phần nâng cao năng lực tự chủ, giảm dần sự phụ thuộc vào hỗ trợ của Nhà nước. Đây chính là nền tảng quan trọng để thành phố giữ vững thành quả và tiếp tục tiến bước trên hành trình giảm nghèo bền vững trong giai đoạn tới.