Đẩy mạnh đột phá hạ tầng, kiến tạo tầm vóc mới cho Thủ đô

Những con số kỷ lục

Những ngày gần đây, người dân khi di chuyển qua khu vực dự án đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục) không khỏi bất ngờ khi chứng kiến tốc độ triển khai giải phóng mặt bằng (GPMB), triển khai thi công dự án. Thông tin tại Hội nghị đánh giá, rút kinh nghiệm trong công tác GPMB dự án diễn ra giữa tháng 12/2025, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, trong nhiều năm, khu vực dự án này là một trong những “điểm nóng” về hạ tầng và ùn tắc giao thông.

Song, với sự chỉ đạo sát sao của Thành ủy và sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, công tác GPMB của dự án đã cơ bản hoàn thành, tạo điều kiện để TP chỉnh trang đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, cải thiện điều kiện đi lại, sinh hoạt của Nhân dân và nâng cao giá trị khai thác đất đai, không gian đô thị trên địa bàn.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội khẳng định, kết quả công tác GPMB của dự án có ý nghĩa rất lớn, bởi khu vực này vốn được đánh giá là một trong những “điểm nghẽn” phức tạp nhất của dự án. Đặc biệt, ông Trương Việt Dũng nhấn mạnh một dấu mốc cho thấy sự chuyển biến mạnh mẽ về hiệu lực thực thi là từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025. Chỉ trong hơn 5 tháng, các phường Ô Chợ Dừa, Giảng Võ và Láng đã hoàn thành bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất đối với 1.295 hộ dân. Trong khi, trước đó, trong 7 năm, các quận mới hoàn thành việc bồi thường, thu hồi đất được 686 hộ.

Lãnh đạo TP Hà Nội khẳng định, sự đột phá này phản ánh rất rõ quyết tâm chính trị, phương pháp chỉ đạo thống nhất và năng lực tổ chức thực hiện của chính quyền cơ sở sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; đồng thời khẳng định tính đúng đắn của chiến lược phân cấp, phân quyền mà TP đã triển khai.

Cùng với việc đẩy nhanh tiến độ các dự án đang được triển khai, ngày 19/12/2025, TP Hà Nội cũng đã đồng loạt tổ chức khởi công 7 dự án đầu tư, công trình xây dựng lớn do TP quyết định chủ trương đầu tư, cùng với các dự án đầu tư thuộc thẩm quyền của Bộ, ngành Trung ương.

Trong nhóm các dự án hạ tầng đô thị được khởi công dịp này, Dự án đầu tư xây dựng Khu đô thị thể thao Olympic là dự án có quy mô lớn và ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 925.000 tỷ đồng, diện tích thực hiện khoảng 9.171ha, được định hướng phát triển thành tổ hợp liên hiệp thể thao - đô thị hiện đại, đủ điều kiện để Thủ đô đăng cai các sự kiện thể thao tầm châu lục và quốc tế như ASIAD, Olympic, World Cup. Điểm nhấn của Dự án là Sân vận động Trống Đồng - công trình cấp quốc gia được triển khai trên diện tích 73,3ha, có sức chứa lên đến 135.000 chỗ ngồi, được thiết kế đạt chuẩn FIFA, với mái che đóng mở tự động lớn nhất thế giới.

Cũng được khởi công dịp này còn có Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 855.000 tỷ đồng, Dự án có diện tích nghiên cứu khoảng 11.000ha, bao gồm trục giao thông cảnh quan dài khoảng 80km, hệ thống công viên, không gian công cộng và các khu tái thiết đô thị, được xác định là dự án hạ tầng đô thị chiến lược, nhằm tái cấu trúc không gian phát triển hai bên sông Hồng. Dự án nằm trên khu vực dọc sông Hồng từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, thuộc địa giới hành chính của 19 xã, phường của TP Hà Nội.

Theo UBND TP Hà Nội, quá trình hình thành và phát triển của Thủ đô mang đậm dấu ấn nền văn hóa lúa nước với vị trí là nơi hội tụ của 3 con sông lớn là sông Hồng, sông Đuống và sông Tô Lịch. Trong đó, sông Hồng và các khu vực ven sông Hồng giữ vai trò đặc biệt, không thể thay thế đối với sự phát triển của TP. Việc phát triển hạ tầng giao thông, phát triển các khu vực dân cư hai bên sông Hồng vừa là cơ hội, vừa là thách thức đối với TP.

Trong bối cảnh đó, Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng được triển khai thực hiện nhằm phát triển hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông, thúc đẩy phát triển không gian đô thị dọc hai bên bờ sông, tạo nên không gian đô thị dọc hai bên bờ sông Hồng, phù hợp với định hướng phát triển bền vững, nâng cao chất lượng đô thị trung tâm Thủ đô. Dự án khi được hình thành sẽ thay đổi, toàn diện, mạnh mẽ diện mạo đô thị hai bên bờ sông Hồng; trở thành không gian văn hóa, kinh tế, sinh thái, biểu tượng cho Thủ đô Hà Nội trong quá trình gia nhập các thủ đô toàn cầu; thực hiện tái thiết đô thị mạnh mẽ, toàn diện, triệt để; hướng tới tạo nên “Kỳ tích sông Hồng”, góp phần tăng trưởng GRDP của TP năm 2026 và các năm tiếp theo từ 11% trở lên. Dự án vì vậy được xem là một biểu tượng mới của Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Hạ tầng dẫn dắt quy hoạch

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TP Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định quan điểm phát triển đầu tư đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, ưu tiên hạ tầng giao thông kết nối, giao thông công cộng, hạ tầng số, hạ tầng khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, các công trình văn hóa, thể thao hiện đại có tính biểu tượng mang tầm khu vực và quốc tế để thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch.

TP cũng xác định một trong 3 đột phá phát triển ở nhiệm kỳ này là phát triển hệ thống hạ tầng hiện đại, thông minh và kết nối, đầu tư hệ thống giao thông đồng bộ, kết nối đa dạng với tầm nhìn dài hạn về mạng lưới giao thông tích hợp liên vùng, quốc tế các tuyến đường cao tốc, đường quốc lộ, đường vành đai, các nút giao thông cửa ngõ, hệ thống cầu qua sông Hồng, sông Đuống, đường sắt đô thị kết nối đô thị vệ tinh với vùng trung tâm và các tỉnh lân cận; hệ thống logistics liên kết các hành lang, vành đai kinh tế. Phát triển đô thị theo định hướng giao thông (TOD) và khai thác, phát triển không gian ngầm.

Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết của TP Hà Nội khẳng định, TP sẽ triển khai đồng bộ quy hoạch và phát triển hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông liên kết vùng, hạ tầng số và hạ tầng đô thị theo mô hình chùm đô thị, đa cực, đa trung tâm. Hà Nội kiên quyết giải quyết các vấn đề đô thị tồn tại kéo dài như ùn tắc giao thông, trật tự đô thị, ô nhiễm môi trường, ngập úng nội đô và an toàn thực phẩm.

Trong phát biểu chỉ đạo tại phiên khai mạc Đại hội Đại biểu Đảng bộ TP Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nêu rõ yêu cầu hoàn thiện mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm, biến mỗi cực phát triển thành một trung tâm động lực thực sự, được kết nối chặt chẽ bằng hạ tầng xương sống, các trục chiến lược và hành lang liên kết tổng hợp. Nhấn mạnh trọng tâm của mô hình này là tư duy “hạ tầng dẫn dắt quy hoạch” thay thế cho tư duy “quy hoạch để xây”, Tổng Bí thư cũng nêu rõ, hạ tầng phải đi trước một bước, đồng bộ và thông minh…

Những năm qua, với việc xác định quy hoạch, phát triển hạ tầng là bước đi đầu trong quá trình phát triển, Thủ đô Hà Nội đã tập trung nguồn lực cho công tác này và đã đạt được những kết quả đáng kể, từng bước thay đổi về diện mạo đô thị, nông thôn của Thủ đô. Trong kỷ nguyên mới, Thủ đô Hà Nội xác định mục tiêu phát triển trở thành Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”, phát triển nhanh, bền vững, hội nhập quốc tế sâu rộng và xứng đáng là trung tâm lớn về chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học, giáo dục của cả nước.

Trong bối cảnh đó, việc TP đẩy mạnh triển khai thực hiện đột phá về hạ tầng để tạo nền tảng cho Thủ đô phát triển bứt phá trong giai đoạn mới là rất cần thiết. Đặc biệt, với việc đẩy nhanh tiến độ các dự án đã được triển khai, đưa đến những kết quả rất nổi bật, đo đếm được rõ ràng như ở dự án đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục); hay việc triển khai thực hiện các dự án mới có quy mô, tầm vóc rất lớn với tốc độ có thể nói là nhanh chưa từng thấy một TP đang ngày càng “chuyển động” theo đúng tinh thần chỉ đạo “Hà Nội đã nói là làm, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng” của Tổng Bí thư Tô Lâm.

Tại Kỳ họp thứ 10 tháng 12/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô. Với rất nhiều cơ chế, chính sách mang tính đột phá, mở rộng đáng kể khung thể chế, pháp lý cho sự phát triển của Hà Nội, Nghị quyết được kỳ vọng sẽ gỡ nhiều “nút thắt” lâu nay của TP trong triển khai thực hiện các dự án lớn. Qua đó, TP có thể triển khai nhanh hơn, sớm hơn các dự án có ý nghĩa tạo động lực thúc đẩy sự phát triển của Thủ đô trong thời gian tới.