Cần tăng cường tổ chức đối thoại với đương sự

Còn tình trạng lợi dụng quyền khiếu nại

Thời gian qua, công tác tiếp công dân trong THADS tiếp tục được Bộ Tư pháp, hệ thống THADS thực hiện nghiêm túc. Định kỳ hàng tháng, lãnh đạo Bộ Tư pháp, lãnh đạo Tổng cục THADS và thủ trưởng cơ quan THADS các cấp đều bố trí lịch tiếp công dân theo quy định; thường xuyên kiểm tra, chấn chỉnh công tác tiếp công dân, tăng cường đối thoại, giải quyết dứt điểm các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh từ cơ sở.

Một số địa phương có tỉ lệ giải quyết đơn đạt cao; một số địa phương nhận được rất ít đơn khiếu nại, tố cáo. Bộ Tư pháp cũng đã tiếp tục chỉ đạo thực hiện nghiêm việc đăng tải quyết định giải quyết khiếu nại lần 2 trên Cổng/Trang thông tin điện tử THADS; quan tâm theo dõi, chỉ đạo giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài.

Sau sắp xếp bộ máy, công tác tiếp công dân tại THADS và Phòng THADS khu vực trực thuộc tiếp tục được duy trì và thực hiện nghiêm túc. Các cơ quan THADS tuân thủ quy định của Luật Tiếp công dân về địa điểm, thời gian tiếp công dân. Các cơ quan THADS tỉnh và các Phòng THADS khu vực đều có bố trí nơi tiếp công dân, phân công công chức trực tiếp tiếp công dân, bảo đảm lãnh đạo THADS tỉnh tham gia tiếp công dân định kỳ và đột xuất.

Trong 10 tháng năm 2025, số đơn thư phản ánh, kiến nghị vẫn còn nhiều, là do có nhiều đại án nên số đơn thư của bị hại về các kiến nghị, đề xuất liên quan đến xét xử, thi hành án đã tăng và phát sinh ngay từ khi vụ án chưa xét xử hoặc mới xét xử sơ thẩm. Tuy nhiên, số đơn thư có xu hướng giảm, cụ thể 10 tháng năm 2024 là 2.039 việc, còn 10 tháng năm 2025 chỉ có 2.018 việc và tỉ lệ giải quyết đạt 98%.

Tuy nhiên, theo phản ánh của THADS Cần Thơ, ý thức tự giác tuân thủ pháp luật của một số tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thi hành án (nhất là của người phải thi hành án) chưa cao, một số người phải thi hành án có tư tưởng trốn tránh, chây ỳ không tự nguyện thi hành án, có trường hợp người phải thi hành án lợi dụng quyền khiếu nại nhằm tạo áp lực cho cơ quan THADS để cố tình trì hoãn kéo dài việc thi hành án. Một số nội dung tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và người khiếu nại, tố cáo có xu hướng trùng, lặp đi lặp lại nhiều lần, do người dân chưa đồng tình với kết quả giải quyết của cơ quan THADS mặc dù kết quả giải quyết đã được thực hiện đúng trình tự, thủ tục, đúng theo quy định pháp luật nhưng người dân vẫn tiếp tục gửi đơn phản ánh nhiều lần, đến nhiều cấp và nhiều nơi.

Không để khiếu kiện đông người, phức tạp

THADS Hải Phòng cũng có phản ánh tương tự, có trường hợp lợi dụng quyền khiếu nại của mình thực hiện việc khiếu kiện không đúng hoặc không nắm vững các quy định của pháp luật dẫn đến việc khiếu kiện kéo dài, vượt cấp, gửi tới nhiều ban, ngành khác nhau làm kéo dài quá trình tổ chức thi hành án. Các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp thường tập trung trong lĩnh vực đất đai, liên quan đến lợi ích của các thành viên trong gia đình, do vậy dẫn đến việc tập trung đông người, gay gắt, bức xúc, liên quan đến nhiều cơ quan khác nhau, các quy định về quản lý, sử dụng đất đai, nhà ở còn bất cập, thiếu rõ ràng, cụ thể hoặc có sự chồng chéo, mâu thuẫn, nên khi giải quyết không có đủ cơ sở pháp lý hoặc lúng túng trong áp dụng pháp luật. Hiện nay, các chế tài để xử lý đối với các hành vi lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo còn thiếu và chưa hiệu quả, chưa phát huy được tính răn đe.

Bên cạnh đó, khó khăn trong công tác giải quyết đơn thư tại một số địa bàn là do các vụ phải thi hành án có số lượng đương sự quá lớn (vụ Tân Hoàng Minh, vụ Alibaba, vụ Vạn Thịnh Phát...) làm phát sinh khối lượng đơn thư rất lớn. Cùng với số việc và tiền thụ lý mới tăng cao dẫn đến quá tải cho các chấp hành viên, cơ quan THADS trong thực thi nhiệm vụ.

Ngoài các giải pháp được coi là căn cơ như hoàn thiện các quy định của pháp luật liên quan đến giải quyết khiếu nại, tố cáo; tiếp tục kiện toàn, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ tiếp dân, quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, đặc biệt là địa điểm tiếp dân... thì thời gian tới, các cơ quan THADS cần tiếp tục thực hiện nghiêm việc tiếp công dân, nhất là việc tiếp công dân định kỳ của thủ trưởng đơn vị theo đúng quy định. Đặc biệt, cần tăng cường tổ chức đối thoại với đương sự, chú trọng về chất lượng trong tất cả các buổi tiếp công dân.

Các cơ quan THADS rà soát, tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp, kéo dài trên địa bàn, không để xảy ra tình hình phức tạp, kẻ xấu lợi dụng kích động; giải quyết kịp thời, có hiệu quả, đúng quy định pháp luật, phù hợp tình hình thực tế đối với các vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền ngay khi mới phát sinh từ cơ sở, tránh phát sinh việc công dân khiếu kiện đông người, phức tạp, gây mất an ninh, trật tự; phân tích rõ vụ việc, làm rõ nguyên nhân và có giải pháp cụ thể để giải quyết tận gốc vấn đề.