Ba Bể trên hành trình xây dựng nông thôn mới

Xã Ba Bể được thành lập từ ba xã Nam Mẫu, Cao Thượng và Khang Ninh, có hơn 14.500 nhân khẩu, sinh sống rải rác trên địa hình đồi núi trung bình xen kẽ thung lũng và sông suối. Điều kiện tự nhiên này tạo lợi thế phát triển nông lâm nghiệp, cây công nghiệp, cây ăn quả và chăn nuôi, đồng thời khai thác giá trị rừng, hồ, cùng bản sắc văn hóa của cộng đồng Tày, Dao, Mông.

Tuy vậy, thách thức không nhỏ vẫn tồn tại khi thu nhập bình quân mới đạt 25 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo lên tới 43%, giao thông còn nhiều điểm khó khăn và dân cư phân tán trên diện rộng.

Lãnh đạo xã Ba Bể cho biết xã hiện có hơn 1.041 hộ nghèo, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số sống tại các khu vực khó khăn. Mục tiêu trong năm 2025 là giảm 78 hộ nghèo và 48 hộ cận nghèo. Để thực hiện mục tiêu này, UBND xã chỉ đạo rà soát chi tiết từng hộ, đánh giá đầy đủ thiếu hụt về thu nhập, đất sản xuất, vốn, kỹ năng lao động và khả năng tiếp cận dịch vụ cơ bản.

Cách làm này giúp xác định đúng nhu cầu, từ đó áp dụng chính sách hỗ trợ sát thực tế, bảo đảm hộ nghèo có cơ hội tiếp cận nguồn lực phù hợp và giảm nghèo theo hướng bền vững.

Cùng với đó, xã đã kiện toàn Ban chỉ đạo, phân công rõ trách nhiệm cho Phòng Kinh tế – đơn vị chủ lực triển khai chương trình mục tiêu quốc gia. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh tới từng thôn, từng nhóm hộ, giúp người dân hiểu về vai trò của giảm nghèo đa chiều và ý nghĩa của xây dựng nông thôn mới. Trên cơ sở đó, nhiều chương trình hỗ trợ được triển khai đồng bộ, từ phát triển sản xuất, đào tạo lao động, tập huấn kỹ thuật đến nâng cao năng lực cộng đồng.

Đặc biệt, các chính sách an sinh xã hội thiết yếu được triển khai hiệu quả với hơn 3.300 thẻ BHYT được cấp, hỗ trợ tiền điện, hỗ trợ giáo dục - đào tạo, vay vốn sản xuất và trợ giúp pháp lý. Những chương trình này giúp người dân ổn định cuộc sống, giảm nguy cơ tái nghèo, đồng thời tạo tiền đề để họ chủ động tham gia sản xuất, hợp tác xã và tổ hợp tác.

Gắn với mục tiêu giảm nghèo, Ba Bể chú trọng phát triển sản xuất theo hướng tăng giá trị và phù hợp điều kiện từng thôn. Toàn xã hiện có 19 tổ hợp tác với gần 150 lao động, tập trung vào trồng cây ăn quả, rau màu và chăn nuôi. Việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật và tổ chức sản xuất theo hướng hàng hóa giúp nâng cao năng suất, tạo việc làm ổn định và hình thành chuỗi giá trị nông nghiệp tại địa phương.

Một điểm nhấn quan trọng khác là chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm” với 10 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao. Đây là nền tảng để Ba Bể gắn kết nông sản đặc trưng với du lịch sinh thái hồ Ba Bể – một trong những lợi thế lớn nhất của địa phương. Việc phát triển sản phẩm OCOP không chỉ giúp tăng thu nhập cho các hộ sản xuất mà còn thúc đẩy cộng đồng tham gia vào các hoạt động dịch vụ, du lịch, tạo thêm sinh kế và góp phần giảm nghèo.

Việc triển khai đồng bộ các chương trình trên đã tạo sức lan tỏa rõ rệt. Các công trình dân sinh tiếp tục được hoàn thiện, nhà văn hóa được duy trì hiệu quả, nhiều lớp tập huấn được tổ chức tại cơ sở, cùng các chính sách sinh kế hỗ trợ hộ nghèo từng bước nâng cao mức sống. Nhờ đó, xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững đang trở thành hai nhiệm vụ bổ trợ lẫn nhau, tạo nền tảng để Ba Bể phát triển toàn diện và bền vững trong giai đoạn tới.