AQI vượt ngưỡng trong đợt rét đậm: Phác đồ '3 tầng' bảo vệ đường hô hấp

(PLVN) Rét đậm kéo dài, chỉ số chất lượng không khí (AQI) tại nhiều đô thị lớn liên tục ở mức xấu khiến các bệnh lý đường hô hấp đang có xu hướng gia tăng rõ rệt. Trước “cơn bão kép” do thời tiết và ô nhiễm không khí gây ra, việc áp dụng các biện pháp bảo vệ đường thở một cách hệ thống được xem là yếu tố then chốt giúp giảm nguy cơ bệnh tật.

Làn sóng bệnh hô hấp tấn công người Việt do bụi mịn và rét đậm

Những ngày gần đây, nhiều địa phương ghi nhận AQI vượt ngưỡng an toàn, trong khi thời tiết chuyển rét sâu, độ ẩm thấp. Theo ghi nhận tại các cơ sở y tế, số ca viêm mũi, viêm mũi họng, viêm xoang và các bệnh hô hấp khác có xu hướng tăng mạnh trong giai đoạn này.

Các chuyên gia lý giải, bụi mịn PM2.5 có kích thước siêu nhỏ, dễ xâm nhập sâu vào đường hô hấp. Khi kết hợp với không khí lạnh, niêm mạc mũi dễ bị khô, co mạch và suy giảm chức năng bảo vệ, tạo điều kiện cho các tác nhân gây viêm tấn công.

Không khí lạnh còn làm tăng phản ứng viêm tại đường thở, gây phù nề niêm mạc, tăng tiết dịch và tắc nghẽn mũi, khiến các triệu chứng hô hấp trở nên rõ rệt và kéo dài hơn.

Rét đậm cùng bụi mịn là nguyên nhân khiến bệnh hô hấp tăng cao.
Rét đậm cùng bụi mịn là nguyên nhân khiến bệnh hô hấp tăng cao.

Trong “cơn bão kép” rét đậm - ô nhiễm không khí, một số nhóm đối tượng được xác định là dễ tổn thương hơn cả, bao gồm:

      Trẻ dưới 5 tuổi, do hệ hô hấp và miễn dịch chưa hoàn thiện

      Người cao tuổi, có khả năng thích nghi kém với thay đổi môi trường

      Người có bệnh nền hô hấp như viêm xoang, hen phế quản

      Người lao động ngoài trời, thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với không khí ô nhiễm

Ở các nhóm này, tình trạng nghẹt mũi, sổ mũi kéo dài không chỉ gây khó chịu mà còn làm tăng nguy cơ biến chứng nếu không được xử lý kịp thời.

Sai lầm khi xử lý viêm đường hô hấp do bụi mịn

Dù nhận thức về ô nhiễm không khí đã được cải thiện, nhiều người vẫn mắc phải các sai lầm phổ biến trong quá trình bảo vệ đường hô hấp khiến tình trạng bệnh kéo dài hoặc nặng hơn.

Trước hết là sử dụng khẩu trang kém chất lượng. Khẩu trang vải mỏng hoặc khẩu trang thời trang thông thường không đủ khả năng lọc bụi mịn PM2.5, khiến người đeo vẫn hít phải lượng lớn hạt ô nhiễm. Các chuyên gia khuyến cáo nên lựa chọn khẩu trang nhiều lớp, có khả năng lọc bụi mịn.

Một sai lầm khác là không rửa mũi hoặc rửa mũi quá nhiều lần. Việc bỏ qua vệ sinh mũi khiến bụi và dịch viêm tích tụ, trong khi lạm dụng nước muối, đặc biệt là nước muối lạnh, lại làm mất lớp nhầy bảo vệ tự nhiên của niêm mạc mũi, khiến mũi khô rát và dễ viêm hơn.

Các loại khẩu trang kém chất lượng không có hiệu quả phòng ngừa bệnh hô hấp.
Các loại khẩu trang kém chất lượng không có hiệu quả phòng ngừa bệnh hô hấp.

Bên cạnh đó, chịu đựng tình trạng nghẹt mũi kéo dài cũng là thói quen đáng lo ngại. Khi mũi bị tắc, người bệnh buộc phải thở bằng miệng, đưa trực tiếp không khí lạnh và bụi bẩn vào phổi mà không qua “bộ lọc” tự nhiên của mũi, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm đường hô hấp dưới.

Ngoài ra, tự ý dùng thuốc hoặc dùng thuốc không đúng cách có thể gây phản ứng ngược, khiến triệu chứng nghẹt mũi dai dẳng hơn. Việc bỏ qua giữ ấm vùng mũi – họng và chủ quan với sức đề kháng sau bệnh cũng góp phần làm tăng nguy cơ tái phát viêm đường hô hấp trong mùa ô nhiễm.

Phác đồ "3 tầng phòng thủ" bảo vệ đường hô hấp khi bụi mịn tấn công

Trước thực trạng ô nhiễm không khí kết hợp rét đậm, các chuyên gia khuyến nghị áp dụng phác đồ bảo vệ đường hô hấp theo 3 tầng, nhằm giảm thiểu tác động từ môi trường bên ngoài và hỗ trợ phục hồi đường thở.

Tầng thứ nhất: Chặn từ bên ngoài

Đây là lớp rào cản đầu tiên giúp giảm tải cho hệ hô hấp. Bên cạnh việc sử dụng khẩu trang đạt chuẩn lọc bụi mịn khi ra ngoài và giữ ấm vùng mũi - họng, việc "làm sạch" không gian sống đóng vai trò then chốt. Chuyên gia khuyên nên trang bị máy lọc không khí trong phòng ngủ, thường xuyên vệ sinh nhà cửa và trồng cây xanh để tạo môi trường sống trong lành, hạn chế tối đa các hạt bụi siêu vi xâm nhập.

Tầng thứ hai: Phục hồi và duy trì sự thông suốt của đường dẫn khí

Khi niêm mạc mũi bị phù nề do lạnh và bụi mịn, việc duy trì đường thở thông thoáng giúp mũi tiếp tục đảm nhiệm vai trò “bộ lọc” tự nhiên. Trong các trường hợp nghẹt mũi rõ rệt, một số chế phẩm chứa xylometazoline, như Jazxylo, được sử dụng để co mạch tại chỗ, giảm phù nề và hỗ trợ thông mũi.

Đáng chú ý, Jazxylo còn bổ sung các thành phần giữ ẩm như sorbitol và HPMC trong công thức giúp hạn chế tình trạng khô rát niêm mạc - yếu tố quan trọng trong điều kiện thời tiết hanh khô. Các chuyên gia nhấn mạnh, thuốc cần được sử dụng đúng liều, đúng thời gian, tránh lạm dụng kéo dài.

AQI vượt ngưỡng trong đợt rét đậm: Phác đồ '3 tầng' bảo vệ đường hô hấp

Tầng thứ ba: Củng cố nội lực từ bên trong

Song song với các biện pháp bảo vệ tại chỗ, người dân cần chú trọng tăng cường sức đề kháng thông qua chế độ dinh dưỡng hợp lý, uống đủ nước, ngủ đủ giấc và giữ ấm cơ thể, giúp hệ hô hấp phục hồi và thích nghi tốt hơn.

Trong bối cảnh rét đậm kéo dài và ô nhiễm không khí gia tăng, bảo vệ đường hô hấp cần được tiếp cận một cách toàn diện. Việc kết hợp các biện pháp phòng ngừa từ bên ngoài, duy trì đường thở thông suốt bằng các giải pháp phù hợp như Jazxylo và tăng cường sức đề kháng từ bên trong được xem là hướng đi hiệu quả, giúp giảm nguy cơ bệnh hô hấp và bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong mùa đông ô nhiễm.

Được phân phối bởi thương hiệu Dược phẩm Meracine với gần 20 năm uy tín trên thị trường, Jazxylo có đầy đủ chỉ định, chống chỉ định và được kiểm soát chặt chẽ về chất lượng, hoàn toàn khác biệt với các dung dịch xịt mũi/nhỏ mũi chỉ đăng ký là thiết bị y tế (TBYT) không qua kiểm định nghiêm ngặt như thuốc.

Sản phẩm được bán tại các nhà thuốc trên toàn quốc

Hotline tư vấn: 19006436

Đơn vị phân phối: Công ty Cổ phần Dược phẩm Meracine

Fanpage: https://www.facebook.com/jazxylochuyengiagiamnghet

GPQC số: 39e/2025/XNQC/QLD và 0560/2018/XNQC/QLD

*Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.